Yıl:59, Sayı: 54

15 Ocak 2009

  Siz de dergimize destek vermek istiyorsanız aÅŸağıdaki reklam görselini kullanabilirsiniz.

160px x 80px HTML Kodu
<a href="http://www.yaprakdergi.com" target="_blank"> <img src="http://www.yaprakdergi.com/images/reklam.yaprakdergi.gif" alt="Yaprak dergisi" width="160px" height="80px" /> </a>
 

Ä°letiÅŸim
yaprak@yaprakdergi.com

Yaprak Futbol SözlüÄŸü

Top:
MeÅŸin Yuvarlak (sözlük anlamı), Dop (yöresel söyleniÅŸ) "Top yuvarlaktır." (matematik). Görevi; kaleye girerek gol olmaktır. Bunun dışında yaptığı her ÅŸey "görev ihmali"dir (hukuk). Gol olan topun, davası olmaz (atasözü).
Kale:
Üç direk ve biraz toprak biraz çim karışımıyla oluÅŸturulan dikdörtgen (sözlük). "Bir o kale, bir bu kale."(futbol deyimi). Görevi; topu içeri alıp gol olmasını saÄŸlamaktır. Bunun dışındaki her ÅŸey fantezidir.
Kale Direkleri:
Kalenin inÅŸa edildiÄŸi birbirine çakılmış tahta parçaları (sözlük). Görevi; kendisine çarpan topları auta veya yeniden sahanın içine döndürmek veya kalenin içine almaktır. "top direkten döndü" veya "top direÄŸe çarpıp auta gitti" veya "top direÄŸe çarpıp gol oldu" gibi. Bazı direkler vardır ve bu kadar net davranmazlar. Top bir o direÄŸe bir bu direÄŸe vurur ve kale sahası içine düÅŸer ve topçuların elleri ayakları birbirine karışır. "top direkten döndü ve karambol oluÅŸtu" (futbol deyimi).
Kale Ağı:
Gol Filesi (sözlük). Görevi; gol olan topları taşımaktır.
Baraj:
Kaleyi taÅŸkın golden korumak için kalelerin önüne topçu et ve kemiÄŸinden imal edilen set (sözlük).
Top Sahası:
Seyircilerin çakı bıçağı, çakmak, taÅŸ, metal para, kartopu gibi ellerine geçeni üzerine fırlattıkları toprak parçası (sözlük). YeÅŸil Saha (topçu deyimi).
Saha Çimeni:
Top Sahasına ekilen ve sadece topçuların otlayabileceÄŸi yeÅŸil ot (sözlük). Görevi; renk farklılığı oluÅŸturarak seyircilerin attığı yabancı cisimlerin kolay fark edilmesini saÄŸlamaktır.
Saha Çizgileri:
KiÅŸiliksiz bir toprak parçasına saha karakteri kazandıran çizgiler. Görevi; Seyircilerin yabancı maddeleri atacakları bölgeleri belirlemektir (sözlük).
Bayrak DireÄŸi:
Bayrak takılan boru (sözlük). Görevi; ne iÅŸe yaradığı belli deÄŸildir. Kırk yılda bir kornere, taca veya auta gittiÄŸi sanılıp peÅŸi bırakılan topun kendisine çarpmasını saÄŸlayarak enteresan durumlar yaratır o kadar. Çok önceki çaÄŸlarda, orta sahada da iki tane bu borudan varmış. Ancak uzun zaman hiçbir top çarpmayınca iÅŸlevsiz kalmış ve zaman içinde yok olmuÅŸtur. Åžimdiki çaÄŸda hiç rastlanmıyor (mitoloji).
Düdük:
Hakem enstrümanı (sözlük). "Parayı veren düdüÄŸü çalar." (Atasözü). Görevi; ülkenin yarısını eÄŸlendirirken, diÄŸer yarısını üzerek bütün ülkeyi bir tartışma ortamına sokmaktır. "Yanlış düdük maratondan döner" "yanlış düdüÄŸün ömrü maratona kadardır" (diÄŸer atasözleri)
Kart:
Renkli kartonlar. (sözlük) "Sarı kart", "kırmızı kart" olarak kendi içinde ikiye ayrılır. Sarı Kart "dikkat", Kırmızı Kart "dur" demektir. Görevi; Bkz. DüdüÄŸün görevleri (aynı). "Kart hakemi vezir de eder, rezil de eder." (atasözü).
Forma:
Topçunun uÄŸruna öleceÄŸi renklerle süslenmiÅŸ, bir sonraki transfere kadar giyeceÄŸi kutsal maç elbisesi (sözlük). Bunların bazıları maç sırasında terden sırılsıklam olur. Buna "formanın terletilmesi" denir (Kimya).
Ter:
Topçunun vücudundan çıkan ve formalarını ıslatmaya yarayan su (ama daha bi bulaşığı) (sözlük). Görevi; topçunun maçı kazanmak için çabalayıp çabalamadığını göstermektir. Efor ölçer (tıp).
Rakip Takım Forması:
Topçunun giymektense, kefen giymeyi tercih ettiÄŸi baÅŸka renklerdeki formalar (sözlük).
Transfer Ücreti:
Yerine kefen giymeyi tercih edeceÄŸi baÅŸka renklerdeki formayı giysin diye topçuya verilen para (sözlük).
Krampon:
Bacak kırmak için çivi ile güçlendirilmiÅŸ, rugan ayakkabı (sözlük).
Stad:
Top mabedi (sözlük).
Tribün:
Taraftar Mevzisi (sözlük). "Taraftar nara attığı tribünden belli olur." (Atasözü).
Gol:
Orgazm
Takım:
Top Askeri Alayı (sözlük).
18 KiÅŸilik Liste:
Top Askeri BölüÄŸü (sözlük).
Maç Kadrosu:
SavaÅŸan Top Askerleri (sözlük).
Yedek Liste:
Ä°htiyat Top Askerleri (sözlük).
Yedek Kulübesi:
Ä°htiyat Top Askerleri Barınağı (sözlük).
Lider Takım:
Åžampiyona vekalet eden takım (sözlük). "Ne oldum deme, ne olacağım de." (atasözü).
Şampiyon Takım:
Ä°ktidar sahibi takım (sözlük). "Böbürlenme ÅŸampiyonum, senden büyük Åžampiyon Kulüpler Åžampiyonu var."(atasözü).
Küme DüÅŸen Takım:
Küçük lokma yiyip, büyük laf eden takım (sözlük).
Genç Takım:
Sübyan KoÄŸuÅŸu (sözlük).
Sıradan Takım:
Dostlar alışveriÅŸte görsün takımı (sözlük).
Sezon:
Top yılı (sözlük).
Puan Tablosu:
Takım Karnesi (sözlük).
Åžike:
Türk dilinde herhangi bir karşılığı yok. Ne, ne, o da ne? Yok öyle bir ÅŸey. Duymadım, görmedim, bilmiyorum.
TeÅŸvik Pirimi:
Türk dilinde herhangi bir karşılığı yok. Bazı yörelerde Murat 124 karşılığı olarak kullanılıyormuÅŸ (söylenti).
Çalım:
GösteriÅŸli hareket (sözlük). Fiyaka – afi (argo). Rakibi atlatmak için kullanılan hileli yöntemlerin tümü. Dürüstlük karşıtı hareket. Dolandırıcılık (hukuk).
Karambol:
Topçuların ellerinin ayaklarının birbirine dolaÅŸtığı ve topu kaybettikleri an.
Obstrüksiyon:
Saha dışında yapılması son derece ayıp hareket (sözlük). Obstrüksiyonunu yerim (argo).
Diyagonal:
Kulağı ters elle göstermek.
Orta:
Topçunun kaleye atmak istediÄŸi topun yanlışlıkla baÅŸka yöne gitmesi.
Kafa atmak:
Topçunun top oyununu kafası ile oynadığı ender an (sözlük). Tabii kafayı topa vuruyorsa.
Taç:
Akıllı defans topçusunun tercihi.
Taca Atmak:
Akıllı defans topçusunun piÅŸmiÅŸ aÅŸa su katması hali.
Taç Atmak:
Soğumuş pozisyonu ısıtma girişimi.
Ofsayt:
BeleÅŸ pozisyon (sözlük).
Ofsaytta kalmak:
Topçunun beleÅŸçi karakterinin ortaya çıktığı utanç verici an ve durum.
Aut:
Topun deÄŸerinin sıfıra düÅŸtüÄŸü an.
Aut atışı yapmak:
DeÄŸeri sıfıra düÅŸen topun, yeniden deÄŸer kazandığı an.
Korner:
Golle sonuçlanmayan atağın teselli ikramiyesi.
Korner Atışı Yapmak:
Teselli ikramiyesinin tahsili.
Penaltı:
Kısasa kısas (sözlük). Bu sol ayağını kırdığınız arkadaşım için (Türk filmi-replik).
Frikik:
Topçunun canı istediÄŸi gibi kullanabileceÄŸi vuruÅŸ. bkz. Serbest vuruÅŸ (sözlük).
Çift vuruÅŸ:
FrikiÄŸin iki topçu tarafından imece usulü kullanılması hali (sözlük).
Topçu:
Formasını giydiÄŸi takım için savaÅŸan paralı top askeri. Toplumdaki en önemli insan.
Yerli Topçu:
Elini sallasan ellisine deÄŸer paralı top askeri. (sözlük) Oynamıyorsa, oynayamıyordur, bir bildiÄŸi falan da yoktur.(Gazete, Tv yorumu)
Yabancı Topçu:
Hikmet sahibi paralı top askeri. (sözlük) Her yaptıklarında bir hikmet vardır. Oynamıyorsa bir bildiÄŸi vardır. Biz Türklerin bunu anlaması olanaksızdır. (Gazete, Tv yorumu)
Yabancı Topçu EÅŸi:
Nazlı Kadın (sözlük). Yabancı topçunun transferi için ikna edilmesi gereken en önemli kiÅŸi. Türkiye'yi ve Ä°stanbul'u sevmeleri çok önemli. Nedendir bilinmez, Anadolu takımlarına transfer olan yabancı topçu eÅŸleri hiç nazlanmazlar.
Kaleci Topçular:
Kale Nizamiye Nöbetçisi. Görevi; gol yemektir. Bunun dışında yaptığı her ÅŸey fantezidir. Ellerini kullanma ayrıcalıkları vardır. Kafalarını da. Ancak kafasını kullanan kaleciye ender rastlanılır. Yalnız kalecilerde deÄŸil hiçbir topçuda kafa kullanma özelliÄŸi geliÅŸmemiÅŸtir. Kafalarını kullanmazlar. Bunlara rastlandığında rahatlıkla parmakla gösterilebilir ve iÅŸte kafasını da kullanan topçu diyebilirsiniz. Bunda herhangi bir sakınca veya ayıp bir yan görmüyorum.
Fazla gol yiyenlerine, (örneÄŸin beÅŸ tane) bunu da alışkanlığa dönüÅŸtürenine "folluk kaleci topçu" denir.
Çok kötü bir mevkiidir kaleci topçuluk mevkii. DeÄŸeri bilinmez. Bu durumu en iyi yine bir kaleci topçu açıklamıştı. "Abi valla ne diyeceÄŸimi bilemiyorum valla ya.. Çok kötü bir yerde oynuyoruz. DeÄŸerimiz hiç bilinmiyor. Doksan dakka hiç gol yemesen, kimsenin umurunda olmuyor da son dakka bir gol yesen senden kötüsü yok. (BeÅŸ sıfır biten bir maçtan sonra birbirinden hatalı üç gol yiyen bir kaleci topçu, seyirci tarafından yuhalandıktan sonra.)
Defans Topçuları:
Kaleci topçunun elleri ile yaptığını, ayakları ile yapan topçu. Topçular buna tekme derler. ("Depik" diyenlerine de rastlanır.) Ellerini kullanmaları kesinlikle yasaktır çünkü. Ancak dirseklerini kullanmaları yasaklanmamıştır. Rakip topçuyla yan yana giderken herhangi bir kolunun dirseÄŸini, rakibinin böÄŸür denilen yerine sıkıca yapıştırarak nefesini kesme eylemine "rakibinin böÄŸrüne dirseÄŸi geçirmek" denir, günümüz modern futbolunda. Ayaklarından çok dirsekleri ile anılan defans topçuları vardır. Bir de bu topçulardan gol atanları vardır. Bunlar daha çok itibar görürler. Birisi ise yuhalanmasına ÅŸaşırmıştı bir keresinde.
"Abi bu ne tepki ya anlamıyorum. Biz bu forma için ölümüne savaşıyoruz. Gol yok mu bu oyunda yahu? (Kendi kalesine gol atarak yenilgiye neden olan topçu.)
Beyin Topçuları:
Beyinleri ile top oynayan topçu. Takımlarının topçularını yönlendirirler. Bunlardan birisi beynini nasıl kullandığını bir maçtan sonra ÅŸöyle açıklamıştı: "Valla abi nasıl oldu ben de anlamadım. Basiretimiz baÄŸlanmıştı. Ayaklarımız gitmedi."
Golcü topçular:
Ä°ÅŸi gücü gol atmak olan topçu (sözlük). BaÅŸka iÅŸleri yoktur. Sezonu tek bir gol atamadan bitirseler bile adları golcü topçudur. Gol atamadığı için gözden düÅŸen bir çok topçu, yıl sonunda baÅŸka bir takıma gol umudu topçu olarak transfer olur. Birçok gol kaçırmanın sıkıntısı içinde, maç sonunda ÅŸu açıklamayı yapmıştı golcü bir topçu: "Bu gün gol atamamamın nedeni gol atmam gerektiÄŸini bilmem ve bunun benim üzerimde yarattığı strestir. Bir gol atsam gerisi gelecek."
Bir de bunların patlama yapması beklenenleri vardır. "Biliyordum böyle bir patlama yapacağımı. Taraftarlar merak etmesin devamı gelecek." (BeÅŸ haftadır gol atamayan ve bir sıfır biten maçta penaltıdan golü atan patlama yapması beklenen golcü topçunun maç sonrası açıklaması.)
Teknik Direktör:
Eski topçunun, bit pazarına nur yaÄŸdıktan sonraki hali (sözlük). Görevi maçlardan sonra yenilgiye kılıf bulmaktır. "Yok be ya.... böyle olmaz kardeÅŸim. EmeÄŸimize yazık. EÄŸer hakemle kazanılacaksa, öyle olsun kardeÅŸim. Biz bu güne kadar hakemlere toz kondurmadık. Ancak bundan sonra biz de konuÅŸmasını biliriz." (Dört sıfır biten bir maçtan sonra haksız olduÄŸunu düÅŸündüÄŸü bir penaltı kararı nedeniyle isyan eden teknik direktör.)
Kendi içlerinde, yabancı ve yerli olarak ikiye ayrılırlar. Yabancıların konuÅŸma konusunda her tür hakkı saklıdır. Ä°sterlerse, Türklere ve Türkiye Cumhuriyetine bile hakaret edebilirler. Bunların tamamı dahidir. Sadece dil öÄŸrenmek konusunda çok geridirler. Çok deÄŸerli bir tanesi sayesinde, Türkçe'nin ne kadar zor bir dil olduÄŸunu ve öÄŸrenmenin bizlere sadece (çok zeki olduÄŸumuz için – bir Türk on gavura bedeldir) Türklere has bir yetenek olduÄŸunu, dahi bile olsa yabancıların asla örenemeyeceÄŸini öÄŸrendik. Efendim bu çok deÄŸerli yabancı büyüÄŸümüz "Bu kadar yıldır Türkiye'desiniz, neden Türkçe öÄŸrenmiyorsunuz?" sorusuna ÅŸöyle yanıt verdi: "EÄŸer Türkçe öÄŸrenmeye kalkarsam, kendi iÅŸimi layıkıyla yapamam."
Elindeki kadro, bir Türk Hocası ile UEFA kupasını alan takımdan hiç de aÅŸağı deÄŸilken, kendi takımı hiçbir ÅŸeyi alamadığında hiç gocunmuyor bu hoca. Üstelik verdiÄŸi bu yanıt karşısında kulüp yöneticileri, "Türkçe öÄŸrenmiyorsun. Ne için? Ä°ÅŸini layıkıyla yapmak için. Ä°yi de birader, bu takımı kendi haline bıraksan ÅŸampiyon olur zaten, takımı Avrupa'da ÅŸampiyon yapamıyorsun, hangi layık?" demiyorlar.
Top Yorumcusu:
Eli kalem tutan taraftar (sözlük). Dahi Ölçer-Dahi Olmadığını Ölçer (mühendislik). Eski topçunun, bit pazarına nur yaÄŸmadan önceki hali. Eski hakemlerin bit pazarına nur yaÄŸdıktan sonraki hali.
Bunlar çok zeki ve deÄŸerli insanlardır. Hem yazar hem teknik direktör hem de yönetici yetenekleri vardır. Ä°steseler ödül alacak edebi kitaplar yazabilirler. Ä°steseler sıradan bir takımı ÅŸampiyon yapacak taktikleri verebilirler. Ä°steseler en önemli kulüpleri paradan patlayacak kadar refah içinde yönetebilirler. Alçak gönüllülükten olsa gerek, hiçbirisini yapmazlar (sosyolojik araÅŸtırma sonucu).
"Sayın BaÅŸkan, Takımın hisselerini halka satıyorsunuz. Borsaya giriyorsunuz. Sizi takip edeceÄŸim. Takıma zarar vermenize izin vermem. Ben futboldan anlamam belki ama borsadan birazcık anlarım ona göre ........." (Top Yazarı-Yorumcu ............)
"Ä°ÅŸte adamı böyle kucaÄŸa oturturlar............." (Tv. Top yorumcusu)
"Mandalinanın olmuÅŸunu, ÅŸöyle tersinden elinle bastırarak anlarsın. Ä°ÅŸte bu da onun gibi pozisyonun olmuÅŸu........." (Tv. Top yorumcusu)
"Bu adam dahi birader." (Bir maçı kazanan teknik direktör için taraftar gazete yorumcusunun deÄŸerlendirmesi.)
"Bu adama mı dahi demiÅŸtim. Özür dilerim yanılmışım. Bu adam aptal." (Bir hafta sonra takımın aldığı yenilgi sonrası aynı yorumcunun aynı teknik direktör için yeni deÄŸerlendirmesi.)
Bunlardan bazıları ise, hem dış politika hem iç politika hem moda hem yemek hem ev dekorasyonu hem güzel kızlar hem ekonomi hem basketbol hem futbol hem atletizm hem voleybol hem tenis hem de akla gelecek her ÅŸey konusunda fikir sahibidirler. Ama bilgi sahibi...... O da ne?
"Böyle giderse kan gövdeyi götürür abi." (kahin top yorumcusu). Tahmin etmiyor aslında istiyor. Ben dememiÅŸ miydim, diyecek.
Tv Maç Spikeri:
Tv seyircisini aptal zanneden adam (sözlük). "Sayın seyirciler, görüyorsunuz gol oldu, gördünüz deÄŸil mi gol oldu, gollllll, gooooooollllllllllllll, gördüÄŸünüz gibi saÄŸdan Ahmet ortaladı, görüyorsunuz ceza alanı içindeki Mehmet vurdu ve gördüÄŸünüz gibi gol oldu. Åžimdi tekrarını izliyoruz, evet, görüyorsunuz, Ahmet ortalıyor ve yine görüyorsunuz ki Mehmet kafasıyla ÅŸöyle bir vuruyor ve yine gördüÄŸünüz gibi çatal tabir ettiÄŸimiz yere çarpan top gol oluyor. Åžimdi bir daha tekrarını izliyorsunuz, görüyorsunuz..........................................................................."
Radyo Maç Spikeri:
Kendini kamera zanneden adam (sözlük). "Sayın seyirciler gol oldu, gol oldu, gollllll, gooooooooolllllllllllll, saÄŸdan Ahmet ayağındaki top ile diyagonalden rakip kaleye sokuldu, sokuldu, küçük küçük adımlar atıyor, tek tek basıyordu o ara. Karşısında iki tane rakip defans oyuncusu vardı. Åžöyle vücudunu sola doÄŸru hafif yatırdı ve bu sırada rakip oyunculardan Kemal, kendisine obstrüksiyon yapmaya çalışıyordu, bu amaçla top ile Ahmet'in arasına girmeye çalıştı ama Ahmet aynı anda tekrar vücudunu saÄŸa yatırdı ve Kemal'den kurtuldu sonra da saÄŸ ayağının burnunun ucunun saÄŸ iç kısmı ile topun tam altına gelecek bir yerinden ve sibobunun hemen yanından topu ceza alanı içine ortaladı. Bu sırada ceza alanının içi karışmıştı. Mehmet'i Fatih solundan, Hüseyin sağından ve RaÅŸit de tam arkasından kontrol etmeye çalışıyordu. Hatta Fatih saÄŸ eliyle Mehmet'in formasının hemen alt tarafından çekiyordu. Buna raÄŸmen Mehmet ÅŸöyle bir gerindi ve yerinde zıpladı ve topun tam ortasına, alnının tam ortası ile öyle bir vurdu ki, top üst direk ile saÄŸ yan direÄŸin çatal diye tabir ettiÄŸimiz tam birleÅŸtiÄŸi yerine çarpıp kalenin dibindeki filelere takıldı. Bu sırada kaleci topçu Selim çatal diye tabir ettiÄŸimiz köÅŸeye doÄŸru hareketlendi ama top onu da aÅŸarak gol oldu."
Orta Hakem:
DüdüÄŸü ile racon kesen adam (sözlük). Ben bir orta hakemim/alameti farikam düdüÄŸüm/öttürürüm (edebiyat-ÅŸiir). "DediÄŸim dedik, çaldığım düdük." (Hakem Deyimi). "GörmemiÅŸin iki kartı olmuÅŸ, birbirine karıştırmış." (Hakem Yorumcusu Deyimi). "Sarım süründürür, kırmızım öldürür." (argo).
Yardımcı Hakem:
Yan Hakem (eski dil). Elinden düdüÄŸü alındığı için çizgi üzerinde koÅŸmak saplantısındaki ruh hali bozuk, bayrağı düdük sanan, bununla racon kesen adamlar (sözlük). "Pozisyona dikkatli bakarım, bayrağı gözüne sokarım." (Yardımcı Hakem Deyimi). "Bana Orta Hakemini söyle, sana nasıl bir yardımcı hakem olduÄŸunu söyleyeyim." (atasözü)
Hakem:
bkz.Tellal (sözlük).
Taraftar:
Yabancı cisim atıcısı (sözlük). Küfürbaz (argo).
Amigo:
Yabancı cisim atıcısı organizatörü komik adam (sözlük). Küfür bestecisi (edebiyat-ÅŸiir).
Kulüp BaÅŸkanı:
En büyük amigo (sözlük).
Federasyon Başkanı:
Duayen Amigo, Amigolar Amigosu(sözlük). "Sanki beline taÅŸ gelmemiÅŸ de magnum mermisi yemiÅŸ birader." (özlü söz). (Federasyon baÅŸkanı tribünden atılan bir taÅŸ ile rakip takım teknik direktörüne yapılan saldırıyı deÄŸerlendiriyor.)
Vergi:
Çok özür dilerim sizlerden, bu top oyununda olmayan tek ÅŸey. (sözlük). "Hadi lan oradan, ne vergisiymiÅŸ." (argo). "VergilendirilmemiÅŸ transfer ücreti baldan tatlıdır." (atasözü).
Faul:
Sert tensel temas (sözlük). Topçu seviÅŸmesi (argo). "Kodum mu, oturturum." (topçu deyimi).
Taban:
Topçu çiftesi (sözlük). "Defans topçusunun tabanı berk olur." (atasözü).

Not.
1.SözlüÄŸe eklenmesini istediÄŸiniz yeni sözcük ve deyimler varsa açıklamaları ile birlikte bize gönderiniz lütfen.
2.Sözlükte var olan sözcük ve deyimlerin daha doÄŸru açıklamalarına sahipseniz bunları bize gönderiniz lütfen.
Bu bilgiler sizlerin adlarınız ile birlikte yayınlanacaktır.